E ngại trường học biến thành doanh nghiệp khi xóa bỏ biên chế

Thông tin sẽ bỏ biên chế giáo viên được Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Phùng Xuân Nhạ nêu ra khiến không ít giáo viên lo lắng. Sống trong gia đình có truyền thống làm nghề giáo, ông Lê Huy Nguyên (Hải Dương) không khỏi băn khoăn. Bức thư gửi Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ được ông đăng tải lên mạng đã nhận hơn 13.000 lượt like, gần 10.000 lượt chia sẻ và rất nhiều bình luận tán đồng. Dưới đây là trích lược bức thư.

Cuộc đời mỗi một con người, bất kỳ ai, kể cả tôi và Bộ trưởng đều từ những cô, cậu học trò bé nhỏ. Chúng ta lớn dần theo năm tháng rồi trưởng thành, bay vào đời với hành trang kiến thức mà các thế hệ thầy cô trang bị cho. Mỗi người một nhiệm vụ, một công việc, một số phận khác nhau. Nhưng dù ở hoàn cảnh nào thì tôi, Bộ trưởng và mọi người đều khắc ghi công lao to lớn của các thầy, cô giáo. Đó là đạo lý ngàn đời của người Việt Nam. 

Buổi tổng kết năm học 2016-2017 bên cạnh hân hoan, các giáo viên lại chất chứa lo âu về một vấn đề mà Bộ trưởng đã phát biểu. Đó là sẽ xóa bỏ tuyển dụng viên chức ngành giáo dục thay bằng hình thức hợp đồng. Nếu hai năm liên tiếp giáo viên không hoàn thành nhiệm vụ thì bị cắt hợp đồng công việc...

Tôi xin mạo muội hỏi Bộ trưởng một số vấn đề sau: 

1. Tại sao các ngành khác như y tế, quân đội, công an... lại không đề cập xóa bỏ viên chức thay bằng hợp đồng như ngành giáo dục?

2. Bộ trưởng có dám cam kết cắt hợp đồng lao động nếu hai năm liền không hoàn thành nhiệm vụ đối với giáo viên, sẽ đảm bảo chính xác, công minh, không oan sai do trù dập của hiệu trưởng?

3. Giáo dục là một ngành đặc thù, đặc biệt quan trọng, đã được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm, chăm sóc. Vậy tại sao bây giờ lại biến thành doanh nghiệp để hạch toán như kinh doanh của các ngành nghề kinh tế khác? Rồi xuất hiện cảnh ông chủ (hiệu trưởng) và người làm công (giáo viên). Đừng nên ngụy biện vì cơ chế thị trường mọi ngành nghề phải cạnh tranh bình đẳng. Chỉ nhìn qua đã thấy có gì đó không ổn, người giáo viên bị hụt hẫng, lo âu vì công việc sẽ bấp bênh không ổn định và mặc cảm với danh phận bấy lâu được xã hội tôn quý - "Nghề dạy học là một nghề cao quý nhất trong những nghề cao quý" (lời Thủ tướng Phạm Văn Đồng)... Bỗng một ngày nào đó các giáo viên bị cắt hợp đồng dạy học, thử hỏi những ảnh hưởng tiêu cực của việc này gây ra sẽ nguy hại và gây nên bất ổn cho xã hội tai hại biết nhường nào?

Những bất công sẽ sinh ra từ cách làm này ở ngay trong nội bộ nhà trường và nội bộ ngành giáo dục, cụ thể là hiệu trưởng lạm quyền. 

Bộ trưởng cũng là thầy giáo, giáo viên đứng lớp cũng là thầy giáo, đều cùng một tên gọi mà người biên chế (ông chủ), người hợp đồng (làm thuê) xem nó bất công và vô lý như thế nào. Giáo viên vất vả, lương bổng thấp lại chịu áp lực trên đe dưới búa kể cả áp lực với phụ huynh, học sinh kiện cáo, học trò cá biệt... Cuộc sống của các thầy cô công tác ở vùng xa, hải đảo còn vô cùng khó khăn, đi lại cách trở. 

Nhiều thầy cô phát biểu: Không sợ nghèo khó, không sợ vất vả và thiệt thòi, chỉ sợ không công bằng. Bộ trưởng có nghe thấu lời tâm huyết của những người "lính binh nhì" với "tư lệnh ngành" không?

4. Nếu để quyền lực nằm trong tay hiệu trưởng và sếp trên chỉ đạo, mà không có kiểm soát, giám sát tốt thì xảy ra hậu quả khôn lường. 

Thực tế hiện nay dù có nhiều ban bệ trong nhà trường, các Phòng, Sở, Bộ... thanh tra đột xuất, giám sát định kỳ mà còn liên tục xảy ra việc hiệu trưởng tham nhũng, lạm thu, bổ nhiệm người nhà sai quy định... Người dũng cảm chống tiêu cực gian lận thì chịu bao cay đắng, bị cả đồng nghiệp, học sinh xa lánh vì lo hiệu trưởng nghi ngờ kéo bè chống đối. Xin hỏi Bộ trưởng nghĩ sao về vấn đề này và xử lý, khắc phục thế nào?

5. Bộ trưởng có nói sẽ thí điểm việc bỏ biên chế ở những trường đủ điều kiện sau đó đánh giá, rút kinh nghiệm rồi mới triển khai rộng rãi. Xin thưa, nếu thí điểm, tôi tin sẽ thành công, thậm chí thành công to lớn. Rồi cũng như bao lần đổi mới trước, như đề án Ngoại ngữ 2020; mô hình giáo dục VNEN... thí điểm thành công nhưng áp dụng vài năm lại "chết không thuốc chữa". Giáo dục rối loạn, bao nhiêu nghìn tỷ đồng bị hoang phí, lòng tin của người dân và giáo viên, theo những thất bại ấy, dần mất đi. 

Lần này, Bộ trưởng có dám hứa với toàn dân, toàn Đảng, quyết định bỏ biên chế sẽ không thất bại như những lần trước? Nếu thất bại, Bộ trưởng sẽ xử lý như thế nào?

Trên đây là những ý kiến tham khảo và xin được hỏi Bộ trưởng với mục đích trong sáng, mong giáo dục nước nhà sẽ tốt đẹp và thành công. 

Lê Huy Nguyên
Thôn Phủ, xã Thái Học, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương

Nguồn: vnexpress.net