Chặng đường còn lắm gian nan

.

Lò vôi thủ công và những hệ lụy

Theo ông Hoàng Dương Tùng, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ Tài nguyên và Môi trường, các lò vôi thủ công khi vận hành sẽ tạo ra các loại khí độc, bụi, bụi siêu mịn… ảnh hưởng trực tiếp đến cả người lao động tại khu vực sản xuất và cộng đồng dân cư vùng lân cận. Kết quả quan trắc của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Bình tại hai cơ sở sản xuất vôi ở khu vực Cầu Nghìn, thị trấn An Bài, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình cho thấy, chỉ số bụi đã vượt từ 1,6-1,8 lần, chỉ số CO vượt 4,0-4,2 lần so với Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về khí thải công nghiệp đối với bụi và các chất vô cơ (QCVN 19:2009/BTNMT). Mẫu không khí xung quanh khu vực ở cả vị trí đầu và cuối hướng gió, chỉ số bụi vượt 1,97-3,17 lần so với QCVN 19:2009/BTNMT.

leftcenterrightdel
 Nhiều lò vôi thủ công tại Cầu Nghìn (thị trấn An Bài, huyện Quỳnh Phụ, tỉnh Thái Bình) đang được phá dỡ. Ảnh: MINH TRANG

Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, ở các địa phương có lò vôi thủ công hoạt động đã xảy ra không ít cái chết thương tâm. Điển hình như ngày 1-1-2016, tại khu vực núi đá Yên Thái, xã Hoàng Giang, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa xảy ra một vụ ngạt khí tại lò nung vôi khiến 8 người chết và 1 người bị thương nặng. Hơn nửa năm sau, vào ngày 3-7-2016, tại khu vực lò vôi của gia đình ông Nguyễn Văn Văn ở khu 6 Vạn Chánh, thị trấn Phú Thứ, huyện Kinh Môn, tỉnh Hải Dương có 5 công nhân thiệt mạng do sập lò…

Cần tập trung tạo việc làm cho người lao động

Trước tình trạng đó, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nghiêm túc thực hiện Quyết định số 1469/QĐ-TTg ngày 22-8-2014. Theo đó, các dây chuyền sản xuất vôi cần có công suất quy mô không nhỏ hơn 200 tấn/ngày. Đồng thời, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng và ban hành lộ trình đến năm 2015 xóa bỏ tối thiểu 50% lò vôi thủ công gián đoạn trên cả nước, đến năm 2020 xóa bỏ toàn bộ lò vôi thủ công gián đoạn và lò vôi liên hoàn trên phạm vi toàn quốc.

Thời hạn xóa bỏ hoàn toàn các lò vôi thủ công đã được xác định, các địa phương cũng đang gấp rút triển khai, thế nhưng thực tế cho thấy, việc loại bỏ lò vôi thủ công không hề dễ dàng bởi nó liên quan đến đời sống mưu sinh của hàng nghìn người lao động.

Đơn cử như tại Thanh Hóa, qua phản ánh của các chủ lò và người lao động, chúng tôi được biết, mặc dù mỗi lò vôi chỉ có công suất khoảng 10-12 tấn, nhưng mang lại lợi nhuận cho chủ lò khoảng 2-3 triệu đồng/lò, người lao động có thu nhập từ 140.000-270.000 đồng/ngày. Với một bộ phận người dân nơi đây, đất sản xuất nông nghiệp ít, tuổi cao, trình độ học vấn thấp, nếu lò vôi chấm dứt hoạt động, không biết họ sẽ làm nghề gì để mưu sinh.

Trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh hiện còn 64 cơ sở sản xuất vôi, tập trung ở 4 địa phương: Hạ Long, Đông Triều, Quảng Yên và Uông Bí. Trong đó có 6 cơ sở đã dừng hoạt động sản xuất (2 cơ sở tại Đông Triều, 4 cơ sở tại Uông Bí). Tuy nhiên, việc thực hiện lộ trình giảm dần, tiến tới chấm dứt hoàn toàn hoạt động của các lò vôi thủ công đang gặp những khó khăn, vướng mắc. Ông Hoàng Huy Toàn, Phó trưởng phòng Quản lý đô thị, TP Uông Bí, Quảng Ninh cho biết: Thời gian qua, thành phố đã thông báo tới các chủ lò việc phải chấm dứt hoạt động của các lò vôi trong năm 2018. Tuy vậy, do hầu hết người lao động làm việc tại các lò vôi đều ở độ tuổi từ 50-60 nên việc chuyển đổi nghề cho số lao động này là một bài toán khó. Không chỉ vậy, hầu hết các chủ lò vôi đều vay vốn ngân hàng để sản xuất với khoảng 70-80% giá trị tài sản. Có những lò mới được đầu tư từ năm 2015 nên việc thu hồi vốn, hoàn lại số tiền vay là rất khó.

Để giải quyết vấn đề này, theo Tiến sĩ Trần Văn Huynh, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vật liệu xây dựng Việt Nam, các địa phương cần nghiên cứu có chính sách hỗ trợ chuyển đổi sản xuất, ngành nghề phù hợp cho người lao động, đồng thời cần quản lý, giám sát chặt chẽ, kiên quyết yêu cầu các chủ lò vôi thực hiện việc xóa bỏ lò thủ công đúng theo lộ trình đã đề ra.

NGUYỄN CƯỜNG


Nguồn: www.qdnd.vn