Dấu ấn tuần qua: Rùm beng vụ Tổng thống Trump mạnh tay sa thải Giám đốc FBI

.

Thế giới tuần qua chứng kiến những diễn biến mới trong điều hành của Tổng thống Donald Trump, đặc biệt là quyết định mạnh tay sa thải chỉ huy trưởng của cơ quan thực thi pháp luật Mỹ, gây rúng động chính trường nước này.

Quyết định khó đoán nhất và cứng rắn nhất của ông Trump

Tổng thống Trump ngày 9/5 đã sa thải người đứng đầu Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) James Comey trong một quyết định được coi bất ngờ và khó đoán nhất của ông kể từ khi nhậm chức vào tháng 1 năm nay.

Giống như hầu hết những trường hợp trước, Giám đốc Comey chỉ biết tin mình bị sa thải khi nghe bản tin truyền hình lúc ông đang họp với nhân viên ở Los Angeles. (Chi tiết)

Trong bức thư gửi ông Comey về quyết định sa thải, ông Trump viết: “Dù đánh giá cao việc anh đã thông báo cho tôi, trong 3 lần, rằng tôi không nằm trong diện điều tra, nhưng tôi vẫn đồng tình với kết luận của Bộ Tư pháp rằng anh không đủ khả năng để lãnh đạo Cục (Điều tra Liên bang)”.

Về phía Bộ Tư pháp, Phó Tổng chưởng lý Rod Rosenstein cho biết ông Comey đã có những sai sót trong quá trình xử lý vụ bê bối sử dụng email cá nhân của cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton.

Tuy nhiên, những lời giải thích này vẫn gây hoài nghi khi giới phân tích đặt ra câu hỏi rằng nếu ông Trump thực sự không hài lòng với cách giám đốc FBI xử lý vụ điều tra liên quan đến bà Clinton, thì tại sao ông ấy không “trảm” ông Comey ngay sau khi nhậm chức hồi tháng 1 năm nay.

Mổ xẻ nguyên nhân

Tổng thống Trump ra quyết định sa thải ông Comey theo đề nghị của Tổng chưởng lý Jeff Sessions với lý do “uy tín của FBI dưới sự lãnh đạo của ông James Comey đã chịu ảnh hưởng nặng nề trong những năm qua” và “phải tìm một người lãnh đạo mới, phục hồi sự tín nhiệm và tin tưởng của người dân vào sứ mệnh thực thi pháp luật của FBI”.

Một số nhà phân tích cho rằng đây chỉ là cái cớ, và nguyên nhân sâu xa của quyết định này có thể là để gây khó dễ cho việc điều tra những cáo buộc về sự can thiệp của Nga vào cuộc bầu cử của Mỹ. Có ý kiến còn cho rằng Tổng chưởng lý Jeff Sessions đang muốn cứu vãn sự nghiệp chính trị của mình sau những nghi ngờ về mối quan hệ của ông với chính quyền Nga.

Giải đáp những nghi vấn này, bà Kellyanne Conway, cố vấn của Tổng thống Trump, khẳng định rằng việc sa thải “không phải là một vụ che đậy” và “không liên quan gì” tới Nga.

Một cách giải thích hợp lý hơn là ông Trump có lẽ muốn “xốc” lại bộ máy như ông từng cam kết, vì ông gần như đang thực hiện cam kết này hàng ngày kể từ khi nhậm chức. Với cơ điểm như vậy, ông có thể sẵn sàng sa thải người nào đó nếu thấy không phù hợp.

Phát biểu với các phóng viên tại Nhà Trắng về quyết định sa thải Giám đốc Comey, Tổng thống ngày 10/5 nói rằng: “Ông ấy không làm tốt công việc, đơn giản là vậy”.

Nghi vấn Giám đốc Comey không thề trung thành với Trump?

Các quan chức FBI có quy định chỉ tuyên thệ và thề trung thành với Hiến pháp của Mỹ nhằm tránh để xảy ra tình trạng chuyên quyền của chính phủ. Việc Giám đốc Comey bị sa thải có thể do ông đã từ chối thề trung thành với Tổng thống Trump.

Một số trang tin của Mỹ cho biết ông Trump từ lâu đã nghi hoặc về lòng trung thành cũng như khả năng phán xét của ông Comey.

Tờ New York Times dẫn lời một số cộng sự của ông Comey cho biết Tổng thống Trump đã yêu cầu giám đốc FBI tuyên bố trung thành với mình tại một bữa tối ở Nhà Trắng 1 tuần sau khi ông tuyên thệ nhậm chức. Sau khi trò chuyện về cuộc bầu cử, ông Trump chuyển sang hỏi Comey liệu ông có thể thề trung thành với chính quyền Trump hay không. Ông Comey không đồng ý đưa ra lời thề, thay vào đó ông khẳng định sẽ luôn trung thực với Tổng thống Trump.

Dù tỏ ra phật lòng, Tổng thống Trump vẫn nói với Comey rằng ông cần sự trung thành từ người đứng đầu FBI. Comey nhấn mạnh ông sẽ “trung thực” song không thể thề sẽ trung thành.

Sa thải giám đốc FBI: Quyết định hy hữu

FBI là cơ quan trực thuộc Bộ Tư pháp, và Giám đốc FBI là cấp dưới của Tổng chưởng lý, là cán bộ cấp cao trong nhánh hành pháp. Theo luật định, nhiệm kỳ của các Giám đốc FBI kéo dài 10 năm.

Từ trước tới nay, mới chỉ có duy nhất một giám đốc FBI bị sa thải trước nhiệm kỳ, đó là ông William S. Sessions, người được Tổng thống Ronald Reagan bổ nhiệm và sau đó bị Tổng thống Bill Clinton sa thải sau một loạt cáo buộc vi phạm đạo đức.

Ông Comey là giám đốc FBI thứ hai bị sa thải trong lịch sử khi ông mới đang ở giữa nhiệm kỳ.

Ông Comey được cựu Tổng thống Barack Obama chỉ định giữ chức giám đốc FBI vào năm 2013. Nếu không bị sa thải, nhiệm kỳ của ông sẽ kéo dài tới năm 2023.

Theo một số nguồn tin, việc sa thải ông Comey đã được các quan chức Nhà Trắng và Bộ Tư Pháp bí mật thảo luận vài ngày trước đó.

Tổng chưởng lý Sessions được cho là đã trực tiếp tìm hiểu để đưa ra lý do cho việc sa thải người đứng đầu FBI.

Ai sẽ thay thế ông Comey?

Ngay sau thông báo cách chức Giám đốc James Comey, Nhà Trắng đã thông báo Phó giám đốc FBI Andrew McCabe được chỉ định làm Quyền Giám đốc FBI, và tiến trình lựa chọn người thay thế sẽ bắt đầu.

Để tìm giám đốc FBI mới, Tổng thống Trump sẽ phải tìm một ứng viên thực sự xuất sắc, có tư cách đạo đức cao nhất và có uy tín pháp lý hoàn hảo. Hơn hết, người được đề cử phải có lập trường phi đảng phái, được cả 2 Đảng Dân chủ và Cộng hòa tôn trọng.

Ứng cử viên thay thế ông Comey cũng phải là người không có mối liên hệ cá nhân hay kinh doanh với Tổng thống Trump trước, trong và sau chiến dịch tranh cử của ông.

Theo giới phân tích, một số ứng cử viên sáng giá cho vị trí giám đốc FBI hiện nay có thể là Phó Giám đốc FBI đương nhiệm Andrew McCabe, Cựu cố vấn an ninh nội địa Ken Wainstein, Cựu Thị trưởng New York Rudy Giuliani, Thống đốc bang New Jersey Chris Christie, Cựu Chủ tịch Ủy ban Tình báo Hạ viện Mỹ Mike Rogers, và Cựu cảnh sát trưởng thành phố New York Raymond W. Kelly.

Trong số này, lựa chọn dễ dàng nhất là Phó Giám đốc FBI Andrew McCabe, vì ông đã gắn bó với FBI trong 21 năm, có kinh nghiệm toàn diện về chống khủng bố và điều tra các phần tử cực đoan.

Đại Kỷ Nguyên News

Xem thêm:

  • Dấu ấn tuần qua: Đằng sau những căng thẳng trong quan hệ Mỹ – Triều – Trung
  • Tổng thống Trump có lên án cuộc tàn sát tại Trung Quốc?

Nguồn: www.daikynguyenvn.com