Những món ăn 'nhìn là chảy nước miếng' trong ngày Tết Đoan Ngọ

Những món ăn "nhìn là chảy nước miếng" trong ngày Tết Đoan Ngọ

Trong dịp Tết Đoan Ngọ, 5/5 âm lịch, người Việt Nam thường sử dụng những món ăn quen thuộc như bánh gio, mận, vải, rượu nếp cẩm để… diệt sâu bọ.

TIN LIÊN QUAN
Những món ăn vặt mới lạ hấp dẫn giới trẻ Hà thành Những món ăn vặt mới lạ hấp dẫn giới trẻ Hà thành
Cả một miền ký ức tuổi thơ thu bé lại bằng cái bỏng gạo, bỏng ngô này thôi Cả một miền ký ức tuổi thơ thu bé lại bằng cái bỏng gạo, bỏng ngô này thôi
Hà Nội chỉ chờ mưa lạnh để được ăn những món này Hà Nội chỉ chờ mưa lạnh để được ăn những món này
Món ăn vặt cổng trường đã Món ăn vặt cổng trường đã "dậy thì" theo thời gian thế nào?

Hằng năm cứ đến mồng 5 tháng 5 (âm lịch) dân ta lại tổ chức ăn Tết Đoan ngọ. Tết Đoan ngọ còn gọi là Tết Đoan dương. Đoan ngọ là bắt đầu giữa trưa (Đoan: mở đầu, Ngọ: giữa trưa) còn dương là mặt trời, là khí dương, Đoan dương có nghĩa là bắt đầu lúc khí dương đang thịnh.

Người Việt Nam còn gọi Tết Đoan Ngọ là 'Tết diệt sâu bọ' vì trong giai đoạn chuyển mùa, chuyển tiết, dịch bệnh, sâu bọ dễ phát sinh. Vào ngày này, dân gian có nhiều tục trừ trùng phòng bệnh. Và những món ăn dân dã như bánh gio, mận, vải, rượu nếp cẩm cũng được sử dụng như một cách để diệt sâu bọ trong ngày Tết đặc biệt này.

 

Mâm cỗ Tết Đoan Ngọ theo truyền thống của người Việt

Năm nay, Tết Đoan Ngọ rơi vào những ngày cuối tháng 5, cũng đúng vào mùa mận. Sẽ chẳng khó khăn gì để tìm thấy những trái mận chín mọng, giòn giòn vui miệng với màu đỏ au đẹp mắt khắp đường phố Hà Nội. Mận cơm, mận hậu đều là thức quả tuyệt vời, thích hợp trong quan niệm 'giết sâu bọ' của các cụ ngày xưa.

Thời nay, những người trẻ có lẽ ít cầu kì chuẩn bị hoa quả, bánh trái cho ngày Tết này nhưng một vài trái mận vẫn là điều không thể thiếu để diệt sâu bọ. Bộn bề với cuộc sống mưu sinh chốn thị thành, vội quên mất ngày lễ đặc biệt trong năm này thì kiểu gì cũng sẽ có những cuộc điện thoại từ quê nhà nhắc nhớ: 'Con gái ơi, hôm nay là Tết diệt sâu bọ đấy, nhớ ra chợ mua vài quả mận hậu con nhé'.

 

Trái mận hậu là thức quả được ưa chuộng để diệt sâu bọ (Ảnh: Lê Công Tuấn)

Cầu kì hơn đôi chút, nhiều người tự làm rượu nếp để đón Tết Đoan Ngọ với gia đình. Đây có lẽ chính là món ăn phổ biến nhất ngày này. Những hạt cơm nếp chín mọng, mềm mà không nát, đã lên men ngấm vị ngọt chua cay thơm nồng của rượu làm nên món rượu nếp chuẩn.

Ở mỗi làng quê, tiếng rao 'Ai nếp cẩm, nếp cái, rượu nếp đây' có lẽ đã trở thành thanh âm thường thức của tuổi thơ mỗi đứa trẻ. Lớn dần lên, chúng ta lại mê mẩn món sữa chua nếp cẩm dẻo dai, bổ dưỡng. Và đến ngày Tết Đoan Ngọ, ta lại được một lần thưởng thức hương vị thơm nồng của rượu nếp, thứ đặc sản ăn lạ miệng mà dễ nghiện của nhiều vùng quê Việt.

 

Theo dân gian, rượu nếp được ăn ngay khi vừa ngủ dậy thì rất hiệu nghiệm

Bên cạnh mận, rượu nếp, nếp cẩm, bánh gio (bánh ú tro) cũng thường được người dân Việt dâng lên Tổ tiên trong dịp 5/5 âm lịch.

Bánh gio được chế biến từ 2 nguyên liệu chính là gạo nếp và nước tro - loại nước được chế biến từ thảo dược hay một số loài cây - tạo nên màu sắc cũng như hương vị món ăn.

Màu hổ phách trong vắt như một khối ngọc có thể nhìn thấu bên trọng chính là điểm đặc biệt của bánh gio. Có lẽ với những người ăn chưa quen miệng, món có vị hơi ngai ngái, nồng nồng nhưng càng thưởng thức sẽ càng thấy thanh mát, dễ chịu.

 

Bánh gio

Trên những gánh hàng rong vỉa hè cùng tiếng rao hàng sáng sớm, từng chiếc bánh gio được người bán hàng cắt miếng nhỏ, người thưởng thức chỉ cần chấm cùng nước mật mía đặc sánh, món ăn càng ngọt mát lôi cuốn. Ở Đà Nẵng, món không thể thiếu trên mâm cơm cúng là bánh ú tro. Nhà nào cũng mua từ ba bốn chục bánh trở lên.

Tùy theo phong tục mỗi vùng, ngày Tết Đoan Ngọ cũng có người chọn vải thiều Bắc Giang cùi dày, hạt nhỏ, ngọt sắc, quả mọng nước để làm trái cây diệt sâu bọ.

 

Vải thiều cũng là thức quả được lựa chọn trong ngày Tết Đoan Ngọ

Ngoài ra, theo truyền thống của người miền trong, thịt vịt cũng là một thứ không thể thiếu cho ngày lễ này. Tại TP.HCM, vịt quay, heo quay cũng được sử dụng để diệt sâu bọ.

Ảnh: ST

Nguồn: tiin.vn